Archive for 18 Φεβρουαρίου 2008

Το Κοσσυφοπέδιο γίνεται Κόσοβο

18 Φεβρουαρίου 2008

Χτες το Κοσσυφοπέδιο της ιστορίας, των μεσαιωνικών σερβικών θρύλων και της μυθικής μάχης του 1389 έγινε Κόσοβο του σήμερα και του μέλλοντος, της Λίγκας του Πρίζρεν και της πλειοψηφίας του 90% των κατοίκων του. Το τι προηγήθηκε, δίκαιο ή άδικο, όχι μόνο τα τελευταία εννιά χρόνια, αλλά μάλλον τα τελευταία ενενήντα χρόνια δεν είναι της στιγμής. Αν θεωρήσουμε δεδομένη την ανεξαρτησία, τι μέλλει γενέσθαι στο κοντινό μέλλον; Ο Γ΄ Βαλκανικός Πόλεμος ή η Έκτη Διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Μερικές παρατηρήσεις:

α. Η μακρά διαδικασία των διαπραγματεύσεων ώδινεν μυν και έτεκεν όρος. Το σχέδιο Αχτισάρι, το οποίο αποδέχθηκαν οι Κοσσυφοπέδιοι, προέβλεπε μια ολίγον έγκυο και υφ’ όρους ανεξαρτησία (πολύ πραγματικώτερη εκείνης που προέβλεπε το σχέδιο Άναν βέβαια). Η πλήρως αρνητική στάση των Σέρβων ασφαλώς συνετέλεσε σε αυτό. Ούτε όμως η μονομερώς ανακηρυχθείσα ανεξαρτησία της 17 Φεβ 08 δεν είναι στην πραγματικότητα πλήρης, καθότι εξαρτάται από την ευρωπαϊκή αποστολή, την νατοϊκή προστασία και την διεθνή οικονομική βοήθεια, είναι όμως κάτι παραπάνω. Το Κοσσυφοπέδιο χρειάζεται πολλή δουλειά ακόμη για να μην γίνῃ το κοσσυφοπεδικό, ακόμα ένα χρονίζον πρόβλημα της διεθνούς πολιτικής.

β. Η αναλογία και η ομοιότητα με την Κύπρο είναι διπλή: οι Τουρκοκύπριοι μπορούν να παραλληλιστούν όχι μόνο με τους Κοσσυφοπέδιους σε σχέση με την Σερβία, αλλά ακόμη περισσότερο με τους Σέρβους του Β. Κοσσυφοπεδίου σε σχέση με το Κόσοβο. Οι πλειονότητες που γίνονται μειονότητες σαν μπάμπουσκες περιπλέκουν την κατάσταση. Οι εγκλωβισμένοι Σέρβοι οδηγούνται σε μια εθελοντική «απομόνωση» παρόμοια εκείνης των Τουρκοκυπρίων∙ τι θα συμβῄ αν 11 χρόνια μετά ακολουθήσῃ μια ανάλογη σερβική «ειρηνευτική επιχείρηση»;

γ. Το αλβανικό κράτος έχει επιδείξει έως σήμερα υπευθυνότητα και ψυχραιμία αξιέπαινη. Ούτε πανζουρλισμός στους δρόμους ούτε εθνικιστικές μεγαλοστομίες ούτε αλβανικός στρατός στην Πρίστινα. Δεδομένου όμως ότι ο Κόσοβο δεν είναι το αντίστοιχο μιας «μικράς Ελλάδος», αλλά μάλλον μια «δεύτερη Αλβανία», είναι ενδιαφέρον να δούμε προς τα πού θα κινηθῄ το πράγμα. Κι αν η Αλβανία γίνῃ ένα «δεύτερο Κόσοβο»;

δ. Η βόρεια ακατονόμαστη γείτων ανησυχεί. Και εύλογα. Οι Κοσοβάροι έχουν τον ενθουσιασμό του νεοφώτιστου και του ζηλωτή, έχουν εκλέξει πολέμαρχους για αρχηγούς τους, νιώθουν ότι οι μεγάλοι της Γης θα τους υποστηρίξουν σε ό,τι και να κάνουν. Η σταθερότητα της βόρειας Μακεδονίας θα έπρεπε να είναι πρώτιστος στόχος της βαλκανικής πολιτικής μας∙ αντ’ αυτού εμείς κουτσαβακικώς αρνησικυρούμε.

ε. Το νεογνό κράτος χρειάζεται βοήθεια για να σταθῄ στα πόδια του. Και θα ευγνωμονῄ για αυτήν για πολύ. Είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας να αναγνωρίσῃ μεταξύ των πρώτων το Κόσοβο, πιέζοντας ταυτόχρονα για την προστασία της σερβικής και των άλλων μειονοτήτων. Η φιλία της Ελλάδας προς την Σερβία μπορεί να εκφραστῄ με την αποστολή υπαλλήλων, διοικητικών και αστυνομικών, στην Μιτρόβιτσα και την προώθηση της ευρωπαϊκής υποψηφιότητας της Σερβίας.

στ. Στο μυαλό πολλών υπάρχει η σκέψη του ασκού του Αιόλου. Αν ναι στο Κόσοβο, γιατί όχι στην Τσετσενία, στην Ταταρία, την Αμπχαζία, το Κουρδιστάν; Αλλά και: γιατί όχι στην Φλάνδρα ή στην Καταλωνία; Η καθυστέρηση του Κοσόβου εξαναγκάζει την Ευρώπη να ασχοληθῄ ξανά με το πρωτοεθνικιστικό στάδιο, την στιγμή που νόμιζε ότι είχε φτάσει πλέον στο μεταεθνικιστικό. Αν μπορεί να συναχθῄ ένας κανόνας από την «μοναδικότητα» του Κοσόβου, είναι ότι η εδαφική ακεραιότητα μιας χώρας προϋποθέτει τον σεβασμό των ατομικών δικαιωμάτων των μελών των μειονοτήτων της που τυγχάνουν τοπικές πλειοψηφίες. Το πού θα εφαρμοστῄ ο κανόνας αυτός όμως μάλλον δεν πρόκειται να το αποφασίσουμε εμείς.

ζ. Δυο λόγια για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι διαδηλωτές Κοσοβάροι κρατούσαν αμερικανικές (περισσότερες) και ευρωπαϊκές (λιγώτερες) σημαίες. Είναι στο χέρι της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιστραφῄ αυτή η αναλογία∙ θα έλεγα μάλλον ότι είναι καθήκον της να το επιτύχῃ αυτό. Έναν τρόπο μπορώ να σκεφτώ εύκολα: Η Σερβία, το Μαυροβούνιο, η Βοσνία, το Κοσσυφοπέδιο, η Αλβανία, η Μακεντονίγια θα ενταχθούν στην Ένωση ως μέλη του ίδιου κύματος διεύρυνσης και όχι χωριστά. Ας διασπαστούν όσο θέλουν και ας κάνουν όσους μικροεμφύλιους ανταρτοπόλεμους θέλουν∙ η μοίρα τους θα είναι κοινή και ευρωπαϊκή.

η. Κρατούσαν και βρετανικές σημαίες οι Κοσοβάροι. Αυτή η σημαία θα ανήκῃ μάλλον σε κάποια χώρα εκτός Ε.Ε.

θ. Εμείς οι Έλληνες έχουμε μια συναισθηματική ροπή προς τους Σέρβους και δεν εξαιρώ φυσικά ούτε τον εαυτό μου (το αξίζουν μόνο και μόνο για το μπάσκετ, διάολε!). Πρέπει όμως να συνειδητοποιήσουμε όχι μόνο τα εγκλήματα του εθνικισμού τους, όχι μόνο τα τακτικά διπλωματικά τους λάθη, αλλά και να προσαρμοστούμε στην πραγματικότητα και να κοιτάξουμε μπροστά. Μόνο έτσι θα βοηθήσουμε αποτελεσματικά και τους φίλους μας τους Σέρβους.

Advertisements